’s Nachts in Thialf op zoek naar de ideale schaatsslag

Elk individu heeft waarschijnlijk een ideale schaatsslag. Om die te vinden is nu voor het eerst een schaatshouding compleet doorgelicht in 3D. Wetenschapper Eline van der Kruk heeft in een STW-project ‘s nachts metingen gedaan in schaatstempel Thialf om haar computermodel te testen dat voorspelt welke schaatsslag voor ieder individu het beste is. Diverse topschaatsers, waaronder Olympisch kampioene Lotte van Beek, reden in de vroege ochtend van maandag 26 januari in hightech-materiaal en op de ‘meetschaats’ over 50 meter ijs waar hightech-camera’s samen een 3D-beeld vormen.

Ideale schaatsslag
Eline van der Kruk legt uit: ‘Het basisidee is dat er voor elk individu een ideale schaatsslag bestaat. Is het bijvoorbeeld verstandig om met een specifieke lichaamsbouw al vroeg binnen de schaatsslag af te zetten? Door de 3D-informatie uit deze metingen in Thialf krijgen we waardevolle nieuwe informatie over schaatsslagen. Daardoor kunnen we zowel de meetschaats die alle gegevens opvangt en doorstuurt, als het computermodel verbeteren. En die zijn weer interessant als nuttige tool bij schaatstrainingen in aanloop naar de Olympische Spelen van 2018.’

Computermodel
Alle gegevens uit de metingen worden gebruikt om een computermodel te testen dat Van der Kruk aan de Technische Universiteit Delft ontwikkelde en waar ze cum laude op afstudeerde. Het model simuleert optimale schaatsprestaties. Daardoor kan een schaatser zien wat bijvoorbeeld het beste moment is om af te zetten met de schaats, of wat de optimale kniehoek is. Door het invoeren van specifieke kenmerken, zoals lichaamsbouw en gewicht, kan het computermodel voor elk individu voorspellen wat voor effecten kleine veranderingen (zoals de hoek van een knie) hebben op de schaatsprestatie. Het computermodel is zeer vernieuwend, omdat onderzoekers nu kunnen voorspellen en niet alleen achteraf kunnen analyseren. Juist bij schaatsen is het handig om een nauwkeurig en flexibel computermodel te hebben, waar allerlei variabelen ingevoerd kunnen worden.

’s Nachts aan de slag
Om te bepalen hoe ‘zuiver’ het computermodel is en wat het nut van de voorspellingen is,  zijn nauwkeurige 3D-metingen nodig. Om al het hightech-materiaal goed te installeren moet een ijsbaan uren leeg zijn. Dat is een praktische lastigheid in het drukbezette Thialf, vandaar dat de metingen ’s nachts plaatsvinden. Een ander probleem is dat een schaatsbaan enorm groot is en een lastige omgeving om tot op de millimeter precies te meten. Het team van de TU Delft heeft samen met het Zweedse bedrijf Qualisys camera’s langs en boven het ijs opgehangen op een baanstuk van 50 meter lang, vier meter breed en twee meter hoog waardoor 3D-visualisatie van de schaatsslag mogelijk wordt. De schaatsers reden in speciale pakken met sensoren (‘markers’) op de ‘meetschaats’ over het ijs. De gegevens van de meetschaats, het meetpak en alle camerabeelden worden gebundeld, waardoor kan worden berekend wat de optimalisatie van krachtsinspanning en punt van afzetten binnen de schaatsslag is.

Over het onderzoek
Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door Thialf, Moticon en Qualisys. Het onderzoeksproject “Real-time feedback voor een betere schaatsprestatie” wordt gefinancierd door Technologiestichting STW en is een samenwerking tussen TU Delft, VU Amsterdam, Haagse Hogeschool, Innosportlab Thialf, KNSB en Thialf. Dit project is 1 van de 25 projecten binnen het Onderzoeksprogramma Sport dat in 2013 gestart is. Het Onderzoeksprogramma Sport versterkt wetenschappelijk onderzoek voor (top)sport en bewegen en genereert toepasbare kennis voor beleid, praktijk en onderwijs. Het programma wordt uitgevoerd door Technologiestichting STW, NWO-Geesteswetenschappen en ZonMw. Opdrachtgevers zijn het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, NOC*NSF en Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA.

Meer achtergrondinformatie metingen:

http://skatescience.nl/3d-bewegingsregistratie-op-de-skatemill/

http://skatescience.nl/instrumented-skate-inzell/

Ga naar het project ‘Real-time feedback voor een betere schaatsprestatie’

Bekijk de actiefoto’s van Real-time feedback voor een betere schaatsprestatie

Be first to comment